Analiza SWOT: co to jest?

Większość analiz SWOT kończy w szufladzie. Nie dlatego, że metoda jest zła, tylko dlatego, że nikt nie wyciąga z niej decyzji.

Co to jest analiza SWOT

Analiza SWOT to prosta metoda oceny sytuacji firmy w czterech polach: mocne strony (strengths), słabe strony (weaknesses), szanse (opportunities) i zagrożenia (threats). Pierwsze dwa pola dotyczą tego, co dzieje się w firmie. Dwa kolejne tego, co dzieje się wokół niej: na rynku, u konkurencji, w przepisach.

Korzenie metody sięgają lat 60. i Harvard Business School. Często przypisuje się ją Albertowi Humphreyowi, ale jej pochodzenie nie jest pewne.

Przykład dla małej firmy

Salon fryzjerski w średnim mieście:

  • Mocne strony: stałe klientki, które wracają od lat, dobra lokalizacja przy przystanku.
  • Słabe strony: brak rezerwacji online, telefon odbierany tylko między klientkami.
  • Szanse: nowe osiedle kilkaset metrów dalej, coraz więcej osób szukających salonu w mapach.
  • Zagrożenia: sieciowy salon, który otwiera się w galerii obok.

Jak zrobić SWOT, który do czegoś prowadzi

Sama tabela niczego nie zmienia. Wartość pojawia się, gdy połączysz pola ze sobą. To tak zwana analiza TOWS, opisana w 1982 roku przez Heinza Weihricha: jak użyć mocnych stron, żeby złapać szanse, i co poprawić, żeby zagrożenia nie trafiły w słabe punkty.

W przykładzie salonu wychodzą z tego dwie decyzje. Pierwsza: rezerwacje online i uzupełniona wizytówka w mapach, żeby mieszkańcy nowego osiedla w ogóle mogli umówić wizytę. Druga: program dla stałych klientek, zanim sieciówka zacznie je kusić promocjami na otwarcie.

Najczęstsze błędy

  • Mylenie pól. „Uruchomimy sklep internetowy” to nie szansa, tylko pomysł na działanie. Szanse i zagrożenia to rzeczy, na które nie masz bezpośredniego wpływu.
  • Ogólniki. „Wysoką jakość” wpisze sobie każdy. Mocna strona to coś, co klient potrafi zauważyć i nazwać.
  • Brak wniosków. Każdy punkt powinien kończyć się pytaniem: co z tym robimy?

SWOT: rozwinięcie skrótu i cztery pola

SWOT to skrót od angielskich słów:

PomocneSzkodliwe
WewnętrzneStrengths, mocne stronyWeaknesses, słabe strony
ZewnętrzneOpportunities, szanseThreats, zagrożenia

Mocne i słabe strony dotyczą firmy, na którą masz wpływ. Szanse i zagrożenia dotyczą otoczenia: rynku, konkurencji, przepisów, trendów.

Od SWOT do działań

Sama lista w czterech polach niewiele daje. Wartość pojawia się, gdy połączysz pola, na przykład w macierzy TOWS:

  • Mocne strony + szanse: jak wykorzystać przewagi, żeby skorzystać z okazji.
  • Słabe strony + szanse: co poprawić, żeby nie przegapić okazji.
  • Mocne strony + zagrożenia: jak przewagami bronić się przed ryzykiem.
  • Słabe strony + zagrożenia: gdzie firma jest najbardziej narażona.

Przykłady z różnych branż

  • Sklep internetowy. Mocna strona: szybka wysyłka. Szansa: rośnie popyt przed świętami. Działanie: kampania z gwarantowaną dostawą przed Wigilią.
  • Usługi. Słaba strona: brak rezerwacji online. Zagrożenie: konkurent otworzył lokal obok z rezerwacjami w aplikacji. Działanie: wdrożenie rezerwacji w ciągu miesiąca.
  • Firma B2B. Mocna strona: własny dział serwisu. Zagrożenie: tańsi dostawcy z zagranicy. Działanie: komunikowanie szybkiego serwisu jako przewagi.

Jak zrobić analizę SWOT krok po kroku

  1. Zbierz kilka osób z różnych części firmy i, jeśli możesz, opinie klientów.
  2. Wypisz po trzy, pięć punktów w każdym polu, konkretnie i z faktami.
  3. Oddziel to, co zależy od firmy, od tego, co dzieje się na zewnątrz.
  4. Połącz pola i zapisz trzy, pięć konkretnych działań.
  5. Przypisz osoby i terminy, a analizę powtarzaj raz w roku.

TOWS, czyli SWOT w działaniu

Rozwinięciem analizy SWOT jest macierz TOWS, która łączy pola ze sobą. Mocne strony plus szanse dają strategie ofensywne: jak wykorzystać przewagi, żeby skorzystać z okazji. Słabe strony plus szanse to strategie poprawy. Mocne strony plus zagrożenia to strategie obrony. Słabe strony plus zagrożenia wskazują obszary największego ryzyka. Dzięki temu SWOT zamienia się w listę konkretnych pomysłów, a nie tylko w opis sytuacji.

Skąd brać dane do SWOT

  • opinie klientów i powody, dla których wybierają lub odrzucają firmę,
  • dane sprzedażowe i finansowe z ostatniego roku,
  • rozmowy z zespołem, który widzi codzienne problemy,
  • analiza konkurencji: ceny, oferta, opinie,
  • trendy w branży, zmiany przepisów, dane GUS i Google Trends.

SWOT oparty na danych jest dużo bardziej użyteczny niż ten zrobiony z pamięci w kwadrans.

Jak często robić SWOT

Dla małej firmy wystarczy raz w roku i przy dużych zmianach, takich jak wejście konkurenta, nowa usługa czy zmiana przepisów. Warto zachować poprzednie wersje i porównywać je. Zmiany między latami pokazują, czy słabe strony udało się poprawić i czy szanse zostały wykorzystane.

SWOT dla jednego produktu lub kampanii

Analiza nie musi dotyczyć całej firmy. Można ją zrobić dla jednej usługi, nowego produktu albo planowanej kampanii. Mniejszy zakres daje bardziej konkretne wnioski i łatwiej przekłada się na decyzje, na przykład czy wprowadzić produkt teraz, czy poczekać.

Wyjaśnienie na prostym przykładzie

Przed meczem trener rozpisuje na tablicy: w czym jesteśmy dobrzy, gdzie mamy słabości, co może nam pomóc, na przykład kontuzja rywala, i co może zaszkodzić, na przykład deszcz.

Analiza SWOT to taka tablica dla firmy. Cztery pola to mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia. Dwa pierwsze dotyczą tego, co jest w firmie, dwa ostatnie tego, co dzieje się wokół niej. Sama tabelka nic nie zmienia. Wartość pojawia się, gdy z każdego pola wyciągasz jedną decyzję.

Trudne słowa z tego hasła

  • USP. Wyróżnik, który odróżnia Cię od konkurencji. Zobacz USP.
  • Benchmark. Punkt odniesienia z rynku. Zobacz benchmark.
  • Model biznesowy. Sposób, w jaki firma zarabia. Zobacz model biznesowy.
  • Pozycjonowanie marki. Miejsce firmy w głowie klienta. Zobacz pozycjonowanie marki.

Ćwiczenie na 15 minut

  1. Narysuj kartkę podzieloną na cztery pola.
  2. W każdym wpisz po trzy punkty.
  3. Połącz jedną mocną stronę z jedną szansą w konkretny pomysł.
  4. Przy jednym zagrożeniu zapisz, co zrobisz, gdy się pojawi.

Masz decyzje, a nie tylko tabelkę; swój wyróżnik nazwiesz z hasłem USP.

Najczęstsze pytania

Co to jest analiza SWOT?

Metoda oceny firmy w czterech polach: mocne i słabe strony (wewnątrz firmy) oraz szanse i zagrożenia (w jej otoczeniu).

Jak zrobić analizę SWOT dla małej firmy?

Wypisz po kilka konkretnych punktów w każdym polu, a potem połącz je ze sobą: jak mocnymi stronami złapać szanse i co poprawić, żeby zagrożenia nie trafiły w słabe punkty.

Czym się różni SWOT od TOWS?

SWOT opisuje sytuację, a TOWS łączy jej pola w konkretne strategie. TOWS opisał Heinz Weihrich w 1982 roku.

Co oznacza skrót SWOT?

Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats, czyli mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia.

Czym różnią się słabe strony od zagrożeń?

Słabe strony dotyczą samej firmy i można na nie wpływać. Zagrożenia pochodzą z otoczenia, na przykład od konkurencji, przepisów lub zmian na rynku.

Co zrobić po analizie SWOT?

Połącz pola, na przykład w macierzy TOWS, i zapisz konkretne działania z osobami odpowiedzialnymi i terminami.

Powiązane pojęcia

Propozycja wartości  ·  USP  ·  Marketing mix (4P)  ·  Model biznesowy

← Wszystkie pojęcia w słowniku  ·  Zobacz, jak myśleć o marketingu właściciela firmy →