Efekt von Restorff: co to jest?

Na liście dziesięciu czarnych słów jedno jest czerwone. Zgadnij, które zapamiętasz.

Co to jest efekt von Restorff

Efekt von Restorff, nazywany też efektem izolacji, to skłonność do lepszego zapamiętywania rzeczy, która wyraźnie odróżnia się od otoczenia. Jeśli wszystko wygląda podobnie, a jedna rzecz jest inna, to ją zauważamy i to ją pamiętamy.

Skąd ta nazwa

Od niemieckiej psycholożki Hedwig von Restorff, która opisała to zjawisko w badaniach opublikowanych w 1933 roku. Badani lepiej zapamiętywali element listy, który wyraźnie różnił się od pozostałych.

Przykład z życia firmy

Studio fitness miało na stronie cennik z trzema karnetami, każdy w innym, równie mocnym kolorze. Klienci długo porównywali i często wychodzili bez decyzji. Po zmianie dwa karnety dostały spokojne, szare tło, a jeden, ten najczęściej polecany, wyróżniający się kolor. Ludzie szybciej wiedzieli, na co patrzeć.

Jak to wykorzystać

  • Wyróżniaj jedną rzecz naraz: główny przycisk CTA, polecany pakiet, najważniejszą informację.
  • Kontrast jest względny. Czerwony przycisk nie wyróżni się na czerwonej stronie.
  • Nie wyróżniaj wszystkiego. Kiedy wszystko krzyczy, nic nie jest ważne.

Efekt von Restorff po angielsku i skąd go znamy

Po angielsku mówi się von Restorff effect albo isolation effect, czyli efekt izolacji. Opisała go niemiecka psycholożka Hedwig von Restorff w 1933 roku. Uczestnicy badań lepiej zapamiętywali element, który wyraźnie odróżniał się od pozostałych, na przykład liczbę na liście samych słów. Wniosek jest prosty: zapamiętujemy to, co się wyróżnia.

Jak efekt działa na stronach i w reklamach

  • Przycisk w innym kolorze niż reszta strony przyciąga wzrok.
  • Wyróżniony pakiet w cenniku, z napisem „najczęściej wybierany”, częściej jest wybierany.
  • Nietypowa reklama wśród podobnych łatwiej zostaje w pamięci.
  • Jedno pogrubione zdanie w akapicie przyciąga uwagę bardziej niż cały akapit pogrubiony.

Przykłady z różnych branż

  • Sklep internetowy. Na stronie produktu jedynym wyraźnym kolorem jest przycisk „Dodaj do koszyka”. Reszta jest spokojna i neutralna.
  • Usługi. Szkoła jazdy ma trzy pakiety w cenniku. Środkowy ma inną ramkę i dopisek „najczęściej wybierany”, co pomaga klientom szybciej zdecydować.
  • Firma B2B. Na targach wszystkie stoiska mają podobne banery. Stoisko z jedną dużą liczbą na białym tle zatrzymuje więcej osób.

Jak wykorzystać efekt von Restorff krok po kroku

  1. Zdecyduj, jaki jeden element ma przyciągnąć uwagę na danej stronie lub w reklamie.
  2. Wyróżnij tylko ten element: kolorem, wielkością, ramką albo położeniem.
  3. Uspokój resztę: mniej kolorów, mniej pogrubień, więcej wolnej przestrzeni.
  4. W reklamach sprawdź, jak wyglądają reklamy konkurencji, i zrób coś wyraźnie innego.
  5. Sprawdź skuteczność testem A/B.

Najczęstsze błędy

Najczęstszy błąd to wyróżnianie wszystkiego naraz. Gdy każdy przycisk jest jaskrawy, a każdy nagłówek krzyczy, nic się nie wyróżnia. Drugi to wyróżnienie, które zaburza czytelność, na przykład migający tekst. Trzeci to wyróżnianie elementu, który nie jest najważniejszy, na przykład linku do bloga zamiast przycisku zakupu.

Wyróżnienie w cenniku

Najczęstsze zastosowanie efektu w małej firmie to cennik. Jeden pakiet oznaczony jako „najczęściej wybierany”, z innym kolorem tła i lekko większy, przyciąga wzrok i ułatwia decyzję. Działa to jednak tylko wtedy, gdy wyróżniony jest jeden element. Trzy różne oznaczenia „polecamy”, „hit” i „nowość” w jednej tabeli wzajemnie się znoszą.

Wyróżnienie a dostępność

Nie opieraj wyróżnienia wyłącznie na kolorze. Część osób ma trudność z rozróżnianiem barw, a na niektórych ekranach kolory wyglądają inaczej. Dodaj też inny sygnał: ramkę, ikonę, pogrubienie albo napis. Przycisk powinien mieć wystarczający kontrast z tłem, żeby był widoczny także w słońcu na telefonie.

Kiedy wyróżnienie przestaje działać

Efekt słabnie, gdy wyróżnionych elementów jest za dużo albo gdy wyróżnienie jest stałe i odbiorca się do niego przyzwyczaja. Baner, który od miesięcy krzyczy tym samym kolorem, ludzie zaczynają pomijać wzrokiem. Zjawisko to bywa nazywane ślepotą banerową. Zmieniaj wyróżnione elementy, gdy zmienia się to, co naprawdę ważne.

Jak sprawdzić, czy wyróżnienie działa

  • mapa kliknięć pokaże, czy wyróżniony element przyciąga uwagę,
  • test A/B porówna wersję z wyróżnieniem i bez,
  • odsetek wyborów wyróżnionego pakietu w cenniku pokaże, czy kieruje decyzją.

Efekt w e-mailach

W wiadomości e-mail jeden wyróżniony przycisk działa lepiej niż kilka linków tej samej wagi. Jeśli chcesz, żeby odbiorca kliknął w konkretne miejsce, niech będzie jedynym elementem w kontrastowym kolorze.

Efekt w opisie produktu

Jedna wyróżniona cecha, na przykład „wodoodporny do 50 m” w ramce, zapada w pamięć mocniej niż ta sama informacja w długiej liście parametrów.

Pierwszy krok

Otwórz stronę oferty i policz elementy w kontrastowym kolorze. Jeśli jest ich więcej niż jeden lub dwa, zostaw wyróżniony tylko najważniejszy przycisk.

Efekt na wizytówce Google

Wśród wielu podobnych wizytówek wyróżnia się ta z wyraźnym zdjęciem głównym, konkretnym opisem i aktualnymi wpisami. Pierwsze zdjęcie warto dobrać tak, żeby różniło się od zdjęć konkurencji.

Wyróżnienie w ofercie pisemnej

W ofercie dla klienta jedno pogrubione zdanie z najważniejszą korzyścią albo terminem zostaje w pamięci dłużej niż reszta tekstu.

Wyjaśnienie na prostym przykładzie

Na szkolnym zdjęciu klasowym wszyscy są w granatowych mundurkach, a jeden chłopiec ma czerwoną czapkę. Po latach każdy pamięta właśnie jego.

Efekt von Restorff mówi, że zapamiętujemy to, co się wyróżnia na tle reszty. Na stronie z cennikiem jeden pakiet w innym kolorze z napisem „najczęściej wybierany” przyciąga wzrok. W reklamie wyróżnia się ta, która wygląda inaczej niż wszystkie wokół. Działa tylko wtedy, gdy wyróżniasz jedną rzecz, bo gdy wszystko krzyczy, nic się nie wyróżnia.

Trudne słowa z tego hasła

  • Zasada kontrastu. Oceniamy rzeczy przez porównanie z tym, co obok. Zobacz zasada kontrastu.
  • CTA. Jedno jasne zdanie mówiące, co zrobić dalej. Zobacz CTA.
  • Kreacja reklamowa. Gotowa reklama: obraz, film albo tekst. Zobacz kreacja reklamowa.
  • Efekt wabika. Dodatkowa opcja sprawia, że inna wydaje się lepsza. Zobacz efekt wabika.

Ćwiczenie na 15 minut

  1. Otwórz swoją stronę z ofertą albo cennikiem.
  2. Zmruż oczy i zapisz, co widzisz jako pierwsze.
  3. Zdecyduj, co klient powinien zauważyć najpierw.
  4. Wyróżnij tylko ten jeden element kolorem albo ramką i usuń inne wyróżnienia.

Wzrok klienta trafia tam, gdzie chcesz; przy cenniku pomaga też efekt wabika.

Najczęstsze pytania

Co to jest efekt von Restorff?

Skłonność do lepszego zapamiętywania rzeczy, która wyraźnie różni się od otoczenia. Nazywa się go też efektem izolacji.

Kto opisał efekt von Restorff?

Niemiecka psycholożka Hedwig von Restorff w badaniach opublikowanych w 1933 roku.

Jak wykorzystać efekt von Restorff na stronie?

Wyróżniając kolorem lub kształtem jedną najważniejszą rzecz, na przykład przycisk albo polecany pakiet, i nie wyróżniając całej reszty.

Co to jest efekt von Restorff?

To skłonność do lepszego zapamiętywania elementu, który wyraźnie odróżnia się od pozostałych. Nazywa się go też efektem izolacji.

Kto opisał efekt von Restorff?

Niemiecka psycholożka Hedwig von Restorff w 1933 roku.

Jak wykorzystać efekt von Restorff na stronie?

Wyróżnij jeden najważniejszy element, na przykład przycisk zakupu, innym kolorem lub wielkością, a resztę strony utrzymaj spokojną i neutralną.

Powiązane pojęcia

CTA  ·  UX  ·  Efekt wabika

← Wszystkie pojęcia w słowniku  ·  Więcej o psychologii decyzji →