Marketing szeptany: co to jest?
Najlepsza reklama to ta, której nikt nie odbiera jako reklamy: znajoma mówi znajomej, że warto. Tylko że da się to zrobić na dwa sposoby.
Co to jest marketing szeptany
Marketing szeptany (po angielsku „word of mouth marketing” albo „buzz marketing”) to celowe wywoływanie rozmów o marce między ludźmi: w rodzinie, wśród znajomych, na grupach i forach. Działa, bo polecenie od kogoś, kogo znamy, budzi więcej zaufania niż jakakolwiek reklama.
Dwie wersje i granica prawa
Uczciwy marketing szeptany daje ludziom powód, żeby sami chcieli o Tobie mówić: nietypową obsługę, próbkę do przetestowania, program poleceń. Ludzie mówią, bo mają co powiedzieć.
Nieuczciwa wersja polega na udawaniu klientów: pisaniu zachwytów na forach i wystawianiu opinii przez osoby podszywające się pod konsumentów. W Polsce podawanie się za konsumenta, żeby promować firmę, jest nieuczciwą praktyką rynkową, a od 1 stycznia 2023 roku prawo wprost zakazuje też zamieszczania i zlecania fałszywych opinii.
Przykład z życia firmy
Lodziarnia co miesiąc wprowadza jeden dziwny smak, na przykład ogórek z miętą, i ogłasza go tylko na tablicy przy ladzie. Ludzie robią zdjęcia, wysyłają je znajomym i przychodzą „spróbować tego dziwactwa”. Nikt nikogo nie udaje, a o lodziarni mówi się w całej okolicy.
Jak robić to uczciwie
- Daj powód do rozmowy: coś nietypowego, zaskakującego albo po prostu wyjątkowo dobrą obsługę.
- Ułatw polecanie: program poleceń, rabat dla polecającego i poleconego, gotowy link do wysłania.
- Jeśli ktoś mówi o Tobie za wynagrodzenie albo produkt, niech to zaznaczy. Oznaczona współpraca nadal działa, a nie niszczy zaufania.
Marketing szeptany po angielsku i dwa znaczenia
Po angielsku mówi się word of mouth marketing, w skrócie WOM, albo buzz marketing. W Polsce pojęcie ma dwa znaczenia:
- Uczciwe: zachęcanie prawdziwych klientów, żeby polecali firmę znajomym, w opiniach i w sieci.
- Ukryte: wpisy na forach i w komentarzach pisane przez firmę lub wynajętych ludzi, udające spontaniczne opinie zwykłych klientów.
Pierwsze jest wartościowe. Drugie jest w UE i Polsce nieuczciwą praktyką rynkową, bo wprowadza odbiorców w błąd co do źródła opinii.
Co sprawia, że ludzie polecają
- Doświadczenie lepsze niż oczekiwali: szybsza dostawa, drobny gest, rozwiązanie problemu.
- Coś, o czym łatwo opowiedzieć: konkretna historia, a nie ogólne „było dobrze”.
- Poczucie, że pomagają znajomym, a nie firmie.
- Łatwość polecenia: link, kod, gotowy materiał do przekazania.
Pokrewny jest marketing poleceń.
Przykłady z różnych branż
- Sklep internetowy. Sklep z kawą dodaje do paczki odręczną kartkę i próbkę dla znajomego. Klienci wrzucają zdjęcia i polecają sklep w grupach kawowych.
- Usługi. Mechanik dzwoni po naprawie, żeby zapytać, czy wszystko działa. Klienci opowiadają o tym znajomym, bo nikt inny tak nie robi.
- Firma B2B. Dostawca oprogramowania szybko rozwiązuje awarię w nocy. Kierownik firmy opowiada o tym innym kierownikom na konferencji branżowej.
Jak budować uczciwy marketing szeptany krok po kroku
- Znajdź moment, w którym możesz przekroczyć oczekiwania klientów, i dopracuj go.
- Daj klientom coś, czym chcą się podzielić: wynik, historię, ładne opakowanie.
- Ułatw polecanie linkiem, kodem albo prośbą o opinię.
- Odpowiadaj na wzmianki w sieci i dziękuj za polecenia.
- Jeśli współpracujesz z twórcami lub ambasadorami, zawsze oznaczaj współpracę.
Najczęstsze błędy
Najczęstszy błąd to ukryty marketing szeptany: fałszywe konta, wpisy udające klientów, kupione komentarze. Grozi to karami i kryzysem wizerunkowym po ujawnieniu. Drugi to liczenie, że polecenia pojawią się same przy przeciętnej obsłudze. Trzeci to brak sposobu, żeby sprawdzić, ilu klientów przyszło z polecenia.
Ukryty marketing szeptany a prawo
Ukryty marketing szeptany, czyli wpisy na forach i w grupach pisane przez opłacone osoby udające zwykłych klientów, jest w Polsce zakazany. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje za nieuczciwe ukrywanie, że treść jest reklamą. Od 2023 roku wprost zakazane jest też zlecanie fałszywych opinii. Firma ryzykuje kary i utratę zaufania, gdy taka akcja wyjdzie na jaw.
Jak zachęcać do poleceń uczciwie
- Dbaj o obsługę, bo to ona daje powód do opowiadania.
- Dodaj coś, o czym warto opowiedzieć, na przykład drobny gest, który zaskakuje.
- Ułatw polecanie: link, kod, wizytówka do przekazania dalej.
- Dziękuj za polecenia i informuj, że klient polecił.
- Odpowiadaj na opinie, także te przekazywane ustnie.
Szeptany w małej społeczności
W małym mieście marketing szeptany działa szczególnie mocno, bo ludzie się znają i rozmawiają o firmach na co dzień. Działa to w obie strony. Jedna dobrze obsłużona trudna sytuacja może przynieść kilku nowych klientów, a jedna źle obsłużona może zniechęcić całą okolicę. Lokalne grupy w mediach społecznościowych są dziś cyfrowym przedłużeniem tych rozmów.
Jak mierzyć marketing szeptany
- pytanie „skąd nas znasz” w formularzu lub rozmowie,
- liczba klientów z polecenia w CRM,
- wzrost wyszukiwań nazwy firmy,
- wzmianki o firmie w lokalnych grupach i forach.
Wyjaśnienie na prostym przykładzie
Na placu zabaw jedna mama mówi drugiej, że w nowej księgarni na rogu jest kącik dla dzieci i darmowe czytanie w soboty. W następną sobotę przychodzi tam pół placu zabaw.
Marketing szeptany to rozmowy klientów o firmie, które przechodzą z ust do ust, na żywo albo w internecie. Firma może je wspierać, dając ludziom powód do rozmowy: świetną obsługę, miłą niespodziankę, ciekawe wydarzenie. Nie może natomiast udawać zwykłych klientów i pisać fałszywych opinii, bo to wprowadza w błąd i jest niezgodne z prawem.
Trudne słowa z tego hasła
- Marketing poleceń. Zachęcanie klientów do polecania firmy. Zobacz marketing poleceń.
- Recenzje i opinie. Oceny klientów widoczne dla innych. Zobacz recenzje i opinie.
- Ambasador marki. Osoba, która publicznie poleca firmę. Zobacz ambasador marki.
- Dowód społeczny. Ludzie robią to, co widzą u innych. Zobacz dowód społeczny.
Ćwiczenie na 15 minut
- Zapytaj pięciu ostatnich klientów, co opowiedzieliby o Tobie znajomemu.
- Zapisz powtarzające się słowa.
- Wymyśl jedną małą rzecz, która dałaby klientom nowy powód do rozmowy.
- Wprowadź ją przez najbliższy miesiąc.
Ludzie mają o czym mówić; zaplanowane polecenia opisuje hasło marketing poleceń.
Najczęstsze pytania
Co to jest marketing szeptany?
Celowe wywoływanie rozmów o marce między ludźmi, tak żeby polecali ją sobie nawzajem.
Czy marketing szeptany jest legalny?
Tak, jeśli nikt nie udaje klienta. Podszywanie się pod konsumentów i fałszywe opinie są w Polsce zakazane.
Czym się różni marketing szeptany od marketingu poleceń?
Marketing poleceń to jedna z jego form: nagradzasz klientów za polecanie. Marketing szeptany jest szerszy i obejmuje wszystko, co sprawia, że ludzie mówią o marce.
Co to jest marketing szeptany?
To działania, które sprawiają, że ludzie mówią o marce i polecają ją innym. W uczciwej formie opiera się na prawdziwych klientach, w nieuczciwej na wpisach udających spontaniczne opinie.
Czy marketing szeptany jest legalny?
Uczciwe zachęcanie klientów do polecania jest legalne. Ukryte wpisy firmy udające opinie zwykłych klientów są w UE i Polsce nieuczciwą praktyką rynkową.
Jak zachęcić klientów do polecania firmy?
Daj im doświadczenie lepsze niż oczekiwali, coś, o czym łatwo opowiedzieć, i prosty sposób polecenia, na przykład link lub kod dla znajomych.
Powiązane pojęcia
← Wszystkie pojęcia w słowniku · Zobacz, jak myśleć o marketingu właściciela firmy →